Zdarzyło Ci się kiedyś odebrać wydruk, który na monitorze wyglądał zachwycająco, a w rzeczywistości kolory były wyblakłe, a grafika „rozpikselowana”? To frustrujący scenariusz, który najczęściej wynika z błędnego przygotowania pliku. Druk wielkoformatowy rządzi się swoimi prawami – to, co sprawdza się w internecie lub na domowej drukarce, nie zawsze zadziała przy produkcji banera, fototapety czy okleiny samochodowej.
Aby Twoja reklama wyglądała profesjonalnie, a proces realizacji przebiegł bez opóźnień, warto unikać podstawowych pomyłek. Oto 5 najczęstszych błędów, które popełniają klienci i graficy.
Błąd 1: Niewłaściwa przestrzeń barwna – RGB zamiast CMYK
To absolutny numer jeden na liście problemów. Monitory emitują światło, pracując w przestrzeni RGB (Red, Green, Blue). Drukarnie natomiast używają farb i pigmentów, pracując w przestrzeni CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Black).
Jeśli prześlesz plik w RGB, maszyna drukująca dokona automatycznej konwersji. Efekt? Żywe, neonowe kolory z ekranu staną się ciemne, matowe i „brudne”. Szczególnie ucierpią jaskrawe zielenie i pomarańcze.
Rada: Zawsze przed rozpoczęciem projektowania ustaw tryb kolorów na CMYK. Jeśli masz już gotowy projekt w RGB, przekonwertuj go i ręcznie skoryguj kolory, aby mieć kontrolę nad efektem końcowym.
Błąd 2: Zbyt niska rozdzielczość grafik (DPI)
W druku wielkoformatowym zasada „im więcej, tym lepiej” nie zawsze jest konieczna, ale zasada „za mało to katastrofa” obowiązuje zawsze. Częstym błędem jest pobieranie małych zdjęć z internetu i rozciąganie ich do rozmiarów kilkumetrowego banera. Efektem jest tzw. „pikseloza” – nieostry, poszarpany obraz.
Z drugiej strony, nie zawsze potrzebujesz 300 DPI (standard dla ulotek). W przypadku dużych banerów oglądanych z daleka (np. na elewacji budynku), plik o wadze kilku gigabajtów tylko spowolni pracę.
Zalecane rozdzielczości:
- Drobny druk (etykiety, wizytówki, plakaty z bliska): 300 DPI.
- Standardowy wielki format (banery, roll-upy, fototapety): 100-150 DPI w skali 1:1.
- Gigantyczne siatki mesh (oglądane z kilkudziesięciu metrów): 30-72 DPI w skali 1:1.
Błąd 3: Brak spadów i bezpiecznych marginesów
Maszyny tnące są bardzo precyzyjne, ale pracują z materiałami, które mogą minimalnie pracować (np. papier, folia). Jeśli Twoje tło kończy się idealnie na krawędzi formatu netto, istnieje ryzyko, że po docięciu pojawi się cieniutki, biały pasek.
Rada: Do każdego projektu, który ma tło dochodzące do krawędzi (tzw. druk na spad), dodaj spady. Zazwyczaj w druku wielkoformatowym wymagane jest od 2 do 5 mm grafiki wyciągniętej poza format docelowy. Pamiętaj też o marginesie wewnętrznym – nie umieszczaj ważnych tekstów i logotypów bliżej niż 3-5 cm od krawędzi (szczególnie w banerach, gdzie trzeba miejsca na zgrzew i oczka!).
Błąd 4: Pozostawienie tekstów w formie edytowalnej
Wyobraź sobie, że użyłeś w projekcie pięknej, ozdobnej czcionki, którą ściągnąłeś z sieci. Wysyłasz plik do drukarni, my otwieramy go na naszym komputerze i… tekst zmienia się na zwykły Arial. Dzieje się tak, gdy nie mamy zainstalowanego Twojego kroju pisma.
Aby tego uniknąć, musisz wykonać jeden prosty krok w programie graficznym: zamienić wszystkie teksty na krzywe (ang. create outlines lub convert to curves). Wtedy tekst staje się obiektem wektorowym – nie można go już edytować (poprawić literówki), ale wydrukuje się idealnie na każdym komputerze na świecie.
Błąd 5: Praca na nieodpowiedniej skali
Wielki format to wielkie rozmiary. Czasami oprogramowanie graficzne ma ograniczenia co do wielkości obszaru roboczego (np. starsze wersje Illustratora czy PDF-y). Błędem jest projektowanie w skali (np. 1:10) bez wyraźnego zaznaczenia tego w nazwie pliku lub zamówieniu.
Jeśli projektujesz baner 5×2 metry w skali 1:10 (czyli plik ma 50×20 cm), a drukarnia o tym nie wie, otrzymasz malutki wydruk. Najbezpieczniej jest pracować w skali 1:1 (rzeczywisty wymiar). Jeśli musisz użyć skali (np. przy bilbordach 12×4 m), pamiętaj, aby proporcjonalnie zwiększyć rozdzielczość DPI (np. przy skali 1:10 rozdzielczość powinna wynosić np. 500-600 DPI, aby po powiększeniu uzyskać przyzwoitą jakość).
Krótka lista kontrolna (Checklista) przed wysyłką
Zanim klikniesz „Wyślij” lub wgrasz plik na serwer FTP, sprawdź te 5 kluczowych punktów. Twój plik jest gotowy, jeśli:
- Przestrzeń barwna jest ustawiona na CMYK (a czarny kolor tekstów to C:0 M:0 Y:0 K:100, tzw. czysta czerń).
- Rozdzielczość bitmap (zdjęć) wynosi minimum 100-150 DPI w skali 1:1.
- Projekt posiada wymagane spady (zazwyczaj 2-5 mm) i bezpieczne marginesy na wykończenie.
- Wszystkie czcionki zostały zamienione na krzywe.
- Plik zapisany jest w formacie zamkniętym, najlepiej TIFF (spłaszczony, z kompresją LZW) lub PDF (w standardzie drukarskim).
W Duży Format zawsze staramy się weryfikować pliki przed puszczeniem ich na maszyny, ale poprawnie przygotowany projekt to gwarancja najszybszej realizacji i Twojego spokoju. Jeśli wciąż masz wątpliwości – skontaktuj się z naszym działem graficznym, chętnie pomożemy!